KOBİDER: Kuyumcular arasında toptancı-perakendeci rekabetine  son verilmeli

Küçük ve Orta Büyüklükteki işletmeler Derneği (KOBİDER) Genel Başkanı Nurettin Özgenç;Uzun yıllardan beri bekletilen bir türlü yasalaşamayan ‘Büyük Mağazalar Yasa Tasarısı'nın tekrar görüşülüp,güncellenip kanunlaşması halinde günümüz ticaret hayatında birçok boşluğu doldurabilecek önemli bir çalışma olacağı inancındayız.Fakat küçük esnaf "halk arasında perakendecilik yasası olarak bilinen bu yasanın çıkmamasından dolayı zor günler yaşamaktadırlar. Yasa tasarısının kanunlaşıp bir türlü hayat bulamaması nedeniyle büyük firmaların küçükleri adeta ezen toptancıları koruyan bir taslak halinde kalmasını anlamış değiliz.

Ekonomide yaşanan krizlere paralel olarak altın ürünlerin üretiminde ve satışında önemli ölçüde düşüşler yaşanmaktadır. Sektörün geçmiş 10-15  yıllık dönemine baktığımızda bugün itibariyle üretimin yaklaşık üç katına çıktığı görülmektedir. Ülkemizde kriz yaşandığı dönemlerde tüm sektörlerde bir daralma olmuştur ama özellikle kuyumculuk sektörü zaruri bir ürün satışı yapmadığından dolayı bu durumdan bir hayli etkilenmiştir.Ayrıca halkın alım gücünün de düşmesi ile birlikte işlenmiş altın  ürünlerin satışı önemli oranda azalmıştır.Ekonomik krizin etkisiyle sarsılan kuyumculuk sektöründe işler iyice dibe vurdu buna neden olan en büyük etkenlerin başında altın fiyatlarının  normal üstü artış göstermesi geliyor.Bundan ötürü vatandaşın altına olan ilgisi azalmaktadır.

 Zaten zor günler geçiren sektörün bir başka sorunu da haksız rekabettir.  Kuyumcu esnafının mal aldığı toptancılar aynı fiyattan vatandaşa da mal satmaktadırlar. Genellikle Kapalıçarşı çevresinde bir arada olan toptancıların bir çoğu mal sattığı kuyumcu müşterileri ile aynı fiyattan tüketiciye de mal satması nedeniyle vatandaşlar buralara akın etmektedirler.

Haksız rekabet Ahilik geleneği aykırıdır

Bu anlayış ahilik geleneğine aykırıdır ayrıca etik de değildir. Konuyu aktardığımız İstanbul Kuyumcular Odası (İKO) pek ilgili olmamıştır.Çünkü;en başta  bu Odanın başkanının firması da perakendeci müşterisiyle rekabet etmektedir bu ahlaki olmayan ticaret anlayışına son verilmeli ve  konuya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı müdahale etmeli. Bu işin serbest rekabetle filan ilgisi yok bir kere iş baştan yanlış imalatçı toptancıya toptancı perakendeciye mal satar nihai tüketiciye değil.  Şöyle ki; malların üreticisi, toptancısı ve perakendecisi vardır hatta toptancılık yapan dükkanların camlarında " satışımız toptandır veya perakende satışımız   yoktur" levhaları vardı şimdi bu tarz levhaların pek kalmadığı görülüyor.

Aç gözlü toptancı firmaları perakendeci gibi mal satmaktadırlar. Bu firmalar ürünlerini satarken "toptan fiyatından veriyoruz" diyerek  vatandaşları bulundukları yerlere gelmesini sağlıyorlar. Diğer yandan toptan mal sattığı esnafın mağdur olmasına dahi aldırmadan bu uygun olmayan işe devam ediyorlar.Bu anlayış sahiplerince perakendeci esnafın ekmeğine göz dikilmiştir.Kuyumcuların bir araya toplanmış olduğu Nuriosmaniye'deki dükkanlar tüketiciler tarafından dolup taşıyor Kapalıçarşı ve semt esnafı bu durumdan dolayı mağdur .Perakende kuyumcu esnafı imalatçıdan aldığı fiyatın altında toptan kuyumculuk yapan firmalar satış yapıyor. "dolayısıyla  tüketicinin de işine geldiğinden ötürü akın akın toptancıların bulundukları hanlardaki dükkanlara gidiyor bu esnafların müşterileri. Aslında ticaretin anlayışına ters olan bu duruma yetkililerce bir an önce acilen müdahale edilmeli.

Perakendeci kuyumcuların en önemli sıkıntılarından biri de sorunlarını dile getirecek Odanın yöneticilerin de aynı toptancı esnafı ile aynı anlayışta olmaları.Dolayısıyla semtlerde faaliyet gösteren kuyumcular da  müşterilerine aynı fiyattan mal satamadıkları için kar marjları % 8-9 iken bugün % 1-2'ye düşüyor.Bunun nedeni toptancı firmalarla perakendeci mağazaların rekabet eder duruma düşmesidir.Elbette bu koşullarda bir işletmenin ayakta kalması ve kendilerine rakip olan mallarını sattıkları toptancı firmalarla rekabet etmesi mümkün değildir. Diğer sektörlerdeki işletmelerde de bu tür haksız rekabet benzer sorunlar yaşanmaktadır.

Rekabet demek rakibi bitirmek değildir

Kuyum sektöründeki perakende ve toptancıların böyle bir rekabet karşısında yaşamaları ise giderek zorlaşmaktadır. Ayrıca perakendeci kuyumcular arasında yaşanan fiyat rekabeti mesleğin itibarını bozmaktadır.Ülkemizde hala sözün senet olduğu tek meslek dalı olan kuyumculuk sektörü bu durumdan olumsuz etkilenmektedir.Rekabet eşitliği ilkesinden hareketle bir mal kuyumcu perakendecisinde ne kadar fiyatla satılıyorsa başka semtteki kuyumcuda da aynı fiyat yada fiyatlardan satılmalıdır.Yani fiyat birliği oluşturulmalıdır.Bunu da gerçekleştirecek olan Odalardır.

Sermaye açısından güçlü olan toptancı kuyumcuların, toptan, perakende ayırmadan çok sürüm yapmaları perakendeci kuyumcular aleyhine haksız rekabet yaratmaktadır. Çünkü kuyumcularda mallarını bu firmalardan almakta, bu da haliyle bu  esnafların aleyhine haksız rekabet yaratmaktadır. Bu tür satışlara son verilmelidir. Toptancıların  perakendeci kuyumculara sattığı fiyatın aynısını tüketiciye de uygulaması ahlaki değildir hiç bir şekilde tasvip edilemez.

Odalar, yöneticilerinin etiket yapma ve yan gelip yatma yeri değildir.

Perakendeci kuyumcuların karşılaştığı haksız rekabet ortamı ile karşı karşıyadır. KOBİDER'in, soruna çözüm bulunması yönünde  toptancılara ve İstanbul kuyumcular Odası yöneticilerine (İKO) genel kurulunda yaptığı çağrı maalesef Oda başkanının sahibi olduğu kuruluşta aynı şekilde tüketiciye değişik kılıflara bürünerek(atölyecinin tanıdığı,komşusu,veya bizim mahalleden arkadaşın hanımı vb.) nedenler ile mal satışı yapılmakta olduğu gözlemlenmiştir.KOBİDER'in, yaşanan sorunlara çözüm yönünde adımlar atılması için önerilerimizi sektör temsilcileri ile paylaştık,.konuya çözüm bulunması için Odayı göreve davet ettik fakat oralı olunmadı.Konuya duyarlı bütün sektör mensuplarını soruna sahip çıkmak amacıyla bağlı bulundukları Odalara yönelik çağrımızı tekrarlıyoruz. Esnafın bağlı bulundukları Odalar yöneticilerinin etiket yapma ve yan gelip yatma yeri değildir soruna kalıcı çözüm bulunmalıdır.

Ülkemizde özellikle üretici -toptancıların İstanbul da bulunması hasebiyle vatandaşların yakın olduğundan dolayı tercih ettiği dolayısıyla kuyumcuların bu konudan ötürü mağdur olmaktadır yurdun diğer bölgelerinde bulunanların benzer bir sorunu varsa dahi bu kadar büyük değildir.